fa تحلیل ایده «اشتراک لفظی وجود» از منظر حکیم رجب‌علی تبریزی و بررسی منازعه وی با ملّاصدرا در این مساله Analyzing the Idea of Verbal Sharing of Existence from the Perspective of Hakim Rajab-Ali Tabrizi and Examining his Conflict with Mulla Sadra on This Issue حکیم رجب‌علی تبریزی از جمله فیلسوفانی است که به مساله اشتراک لفظی یا معنوی «مفهوم وجود» پرداخته است. وی ضمن اشاره به برخی از آرای پیشینیان، برهانی عقلی به سود اشتراک لفظی وجود اقامه کرده است. وی از حیث معرفت‌شناختی قایل به ارتباط وثیق میان مفاهیم با مصادیق بود، از این رو نمی‌توان از چنین متفکر واقع‌گرایی انتظار داشت که درباره مفهومی همچون وجود، فارغ از مصادیق آن حکم نماید. همچنین عدم باور تبریزی به مفاهیم اعتباری در فلسفه نیز، با رای او به اشتراک لفظی وجود همسو است. ولی برخلاف تلقّی شاگرد وی خاتون‌آبادی، این مطلب دلیل اصلی گرایش حکیم به ایده اشتراک لفظی وجود نبوده است؛ بلکه مخاطب اصلی تبریزی در این مساله، صدرالدین شیرازی است که برداشت خاصی از قول به اشتراک لفظی وجود دارد و به پشتوانه آن، ایده چالش‌برانگیز تشکیک در حقیقت وجود را مطرح می‌کند که به هیچ وجه مورد پذیرش حکیم تبریزی نیست. Mullah Rajab Ali Tabrizi is one of the philosophers concerned about the issue of verbal or spiritual sharing of the concept of existence. While referring to some of the predecessors' opinions, Tabrizi is based on some ontological foundations. From an epistemological point of view, Tabrizi believed in a close relationship between concepts and examples. Therefore, one cannot expect such a realist thinker to rule on a concept such as existence, regardless of its examples. Also, Tabrizi's disbelief in credit concepts in philosophy aligns with his opinion on the verbal sharing of existence. Contrary to Khatunabadi's theory, this point was not the main reason for Hakim's tendency towards the idea of verbal sharing; Rather, Tabrizi's main addressee in this matter is Mulla-Sadra, who has a special understanding of verbal sharing and based on it, he puts forward the challenging idea of doubting the truth of existence, which Tabrizi does not accept. رجب‌علی تبریزی, اشتراک لفظی وجود, ملاصدرا, خاتون‌آبادی Rajab-Ali Tabrizi, Verbal Sharing of Existence, Mulla Sadra, Khatun Abadi 71 89 http://jpt.modares.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-58239-1&slc_lang=fa&sid=6 S. Anvari سعید انواری 1003194753284600333059 1003194753284600333059 No Department of Philosophy, Faculty of Persian Literature and Foreign Languages, Allameh Tabataba’I University, Tehran, Iran گروه فلسفه، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران M. Hedayat Afza محمود هدایت افزا 1003194753284600333060 1003194753284600333060 Yes Department of Philosophy and Kalam, Theology Faculty, Farabi Campus, University of Tehran, Qom, Iran گروه فلسفه و کلام، دانشکده الهیات، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران