fa پرسشی کهن، پاسخی نو؛ درنگی بر واگویه‌های روسو از ارسطو در مساله عدالت The Ancient Question, a New Answer; a Reflection on Rousseau’s Rearticulation of Aristotle on the Question of Justice عدالت از دیرباز یکی از ارکان فلسفه سیاسی در نسبت میان انسان، قدرت و نظم مدنی بوده است. این پژوهش، با تمرکز بر دو لحظه تاریخی ممتاز در تکوین این مفهوم، یعنی اندیشه ارسطو در سنت کلاسیک یونان و نظریه روسو در بطن پروژه روشنگری، در پی آن است که بنیان‌های هستی‌شناختی، انسان‌شناختی و غایت‌شناختی عدالت را نزد این دو متفکر واکاوی کند. مساله اصلی آن است که عدالت، نزد ارسطو و روسو، در چه نسبت‌هایی با مفاهیم محوری چون فضیلت، برابری، شهروندی و خیر عمومی تعریف می‌شود و آیا می‌توان با وجود تفاوت زمینه‌های فلسفی و سیاسی، امکان گفت‌وگویی مفهومی میان آنها در نسبت با عدالت توزیعی یافت. یافته‌ها نشان می‌دهد که با وجود تفاوت‌های بنیادین، هر دو متفکر عدالت را نه صرفاً به مثابه سازوکار توزیعی، بلکه به منزله بنیان اخلاقی-سیاسی نظم جمعی تلقی می‌کنند؛ نظمی که تحقق شهروندی و خیر عمومی بدون عدالت ممکن نیست. Justice has long been one of the cornerstones of political philosophy, especially in relation to the interplay between the individual, power, and civic order. This study focuses on two pivotal historical moments in the formation of the concept of justice—Aristotle’s thought within the classical Greek tradition and Rousseau’s theory at the heart of the Enlightenment project. It seeks to examine the ontological, anthropological, and teleological foundations of justice in the works of these two thinkers. The central question is how justice, for Aristotle and Rousseau, is defined in relation to key concepts such as virtue, equality, citizenship, and the common good. It also asks whether, despite the philosophical and political differences in their respective contexts, a conceptual dialogue can be established between them regarding distributive justice. The findings suggest that despite fundamental differences, both thinkers view justice not merely as a distributive mechanism, but as a moral and political foundation of collective order—an order in which the realization of citizenship and the common good is inconceivable without justice. ارسطو, ژان ژاک روسو, شهروندی, عدالت, مدنیت Aristotle, Civility, Citizenship, Jean-Jacques Rousseau, Justice 365 383 http://jpt.modares.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-87565-2&slc_lang=fa&sid=6 M.M. Salmani محمد متین سلمانی 1003194753284600372274 1003194753284600372274 Yes Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران