fa نقد دیدگاه نفی‌گرایانه قونوی در انطباق صادر اول و عقل اول با تکیه بر داوری ملاصدرا Criticism of Qunavi's Negativity Perspective on the Compatibility of the First Emanation and the First Intellect based on Mulla Sadra's Judgment پرسش از نحوه صدور کثرات از مبدا واحد از اساسی‌ترین مسایل در فلسفه و عرفان اسلامی است. قاعده الواحد بر صدور معلول واحد از واحد حقیقی دلالت دارد، در حالی که وجود کثرت امری بدیهی است. حکمای مشاء با تبیین صدور عقول طولی و حکمت اشراق با معرفی نور اقرب این چالش را پاسخ داده‌اند. در عرفان نظری صادر اول، حقیقت محمدیه و نخستین تجلی مطلق تلقی شده است. صدرالدین قونوی صادر اول را حقیقتی اطلاقی و بسیط می‌داند که عقل اول تنها یکی از تجلیات آن است. فناری در نقد حکمای مشاء، صادر اول را وجود محض و فاقد ماهیت معرفی می‌کند. ملاصدرا با ارایه نظریه وحدت وجود و تحلیل علیت بر مبنای تشأن و تجلی، دیدگاه‌های فلسفی و عرفانی را جمع نموده و عقل اول را همان صادر اول دانسته است. این مقاله به تحلیل دیدگاه قونوی و تطبیق آن با اندیشه ملاصدرا می‌پردازد. The issue of how multiplicity emanates from a single source is a central question in Islamic philosophy and mysticism. The principle of the One suggests that a single cause produces only one effect, while multiplicity is self-evident. Peripatetic philosophers addressed this through the emanation of successive intellects, while Illuminationist philosophy introduced the concept of the nearest light. In theoretical mysticism, the First Emanation is seen as the Muhammadan Reality, the first absolute manifestation. Sadr al-Dīn al-Qūnawī views the First Emanation as an absolute, simple reality, with the First Intellect being one of its manifestations. Fanārī critiques the Peripatetics, describing the First Emanation as pure existence without quiddity. Mullā Sadrā reconciles these views through his doctrine of the unity of existence and causal analysis, identifying the First Intellect with the First Emanation. This article examines and compares Qūnawī’s and Mullā Sadrā’s perspectives. صادر اول, عقل اول, وجود منبسط, قونوی, ملاصدرا First Origin, First Intellect, Expanded Existence, Qonavi, Mulla Sadra 239 257 http://jpt.modares.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-88910-1&slc_lang=fa&sid=6 S.M. Moosavi Bayegi سیدمحمد موسوی بایگی 1003194753284600367113 1003194753284600367113 Yes Department of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Theology, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران M.M. Salami محمدمهدی سلامی 1003194753284600367114 1003194753284600367114 No Department of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Theology, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران