fa مصالح بشری از منظر فایده‌گرایی قاعده‌محور و فقه مصلحت‌محور <span style=font-size:16px;><span style=direction:rtl><span style=unicode-bidi:embed><span style=font-family:Times New Roman,serif><span lang=FA><span style=font-family:IRANSharpSmall Light,sans-serif>مصالح از جهت اعتبار به سه دسته معتبر، غیرمعتبر و مرسله تقسیم می‌گردد. فایده‌گرایی از جهتی به دو دسته‌ فایده‌گرایی عمل‌محور و قاعده‌محور تقسیم می‌گردد. در فایده‌گرایی عمل‌محور بیشترین سود برای بیشترین فرد با توجه به موقعیت‌های جزیی سنجیده می‌شود و در فایده‌گرایی قاعده‌محور رعایت قواعد اخلاقی مد نظر است؛ بدون اینکه استثنا بردارد. در فقه مصلحت‌محور باید طبق قواعد عمل کرد؛ اما چه بسا در موارد جزیی به خاطر حفظ مصالح بالاتر باید مصالح پایین‌تر را فدا کرد. در فایده‌گرایی قاعده‌محور باید طبق قواعد پیش رفت و قاعده استثنابردار نیست. معیارهای زمانی مصلحت، مادی و معنوی‌بودن مصالح و توجه و عدم توجه به دین و مصالح اخروی، از جمله تفاوت‌های فایده‌گرایی و فقه مصلحت‌محور است. از سوی دیگر قاعده اُولی‌بودن دفع مفسده از جلب مصلحت، نیز بر مبنای فایده‌گرایی سلبی بازخوانی شده است.</span></span></span></span></span></span><br> <span style=font-size:10pt><span style=tab-stops:251.05pt><span style=unicode-bidi:embed><span style=font-family:Times New Roman,serif><span style=font-family:Cambria,serif>Interests are divided into three categories of validity; valid, invalid, and unrestricted. Utilitarianism is divided into two categories: act utilitarianism and rule utilitarianism. In act utilitarianism, the greatest benefit for the greatest number of individuals is weighed according to specific situations, while in rule utilitarianism, adherence to moral rules is considered without exception. In expediency jurisprudence, one must act according to the rules, but in some specific cases, lower interests must be sacrificed to preserve higher interests. In rule utilitarianism, one must proceed according to the rules, and the rule is not subject to exceptions. The temporal criteria of interest, the material and spiritual nature of interests, and the consideration and non-consideration of religion and otherworldly interests are among the differences between utilitarianism and expediency jurisprudence. On the other hand, the principle of the primacy of repelling harm over attracting benefit has also been reinterpreted based on negative utilitarianism.</span></span></span></span></span><br> فایده‌گرایی قاعده‌محور, فایده‌گرایی سلبی, مصلحت, مصالح مرسله, مصالح اهم, قواعد اخلاقی Rule Utilitarianism, Negative Utilitarianism, Expediency, Unrestricted Interests, Higher Interests, Moral Rules 91 107 http://jpt.modares.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-80293-1&slc_lang=fa&sid=6 S. Karimi سعید کریمی 1003194753284600333684 1003194753284600333684 Yes Department of Moral Philosophy, Faculty of Philosophy, University of Religions and Denominations, Qom, Iran گروه فلسفه اخلاق، دانشکده فلسفه، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران M. Aghajani محمد آقاجانی 1003194753284600333685 1003194753284600333685 No Department of Fiqh and Usul, Qom Seminary, Qom, Iran گروه فقه و اصول، حوزه علمیه قم، قم، ایران