fa تاملی در ماهیت حکمت A Reflection on the Nature of Wisdom <div style=text-align: justify;>فیلسوفان به‌صورت‌های مختلفی حکمت را تعریف کرده‌اند. اکثر تعاریف ناظر به معرفت است اما در اینکه هر دو قسم معرفت نظری و عملی را شامل می‌شود یا محدود به یک قسم است، اتفاق نظر ندارند. تعریف حکمت به فهم یا داشتن باورهای موجه به جای معرفت یا همان باور صادق موجه، از دیگر اختلافات است. در کنار همه این اختلافات، تعریف حکمت به فضیلت، با توجه به اقسام و پیچیدگی‌هایی که دارد، تعریف حکمت را دشوارتر می‌کند. گره‌زدن بحث حکمت با ویژگی‌های حکیم در ادبیات فلسفی معاصر، با توجه به بحث‌های گوناگونی که درباره ضرورت هر یک از مولفه‌های معرفت و عمل شده است، معنای دقیق حکمت را بیشتر در ابهام فرو می‌برد. مقاله حاضر، ضمن تحلیل تعاریفی که فیلسوفان تحلیلی معاصر از ماهیت حکمت ارائه کرده‌اند، به تبیین رابطه حکمت با معرفت؛ به‌عنوان شرط لازم و کافی، شرط لازم نه کافی و نامشروط‌بودن آن به معرفت، می‌پردازد و پس از آن حکمت را به‌عنوان یک فضیلت عقلی و شرط لازم برای دستیابی به معرفت مطرح می‌کند. پس از ارزیابی، نشان می‌دهد هر چند از بین حالات مطرح‌شده، حالت اول با شرایط خاص، بهتر از بقیه می‌تواند گویای تعریف حکمت باشد، اما حکمت معنایی فراتر از معرفت گزاره‌ای دارد. در نهایت، بر اهمیت و ضرورت تبیین دقیق‌تر این پدیده تاکید می‌شود. </div> <div style=text-align: justify;>Philosophers have defined wisdom in different ways. Most definitions refer to knowledge, but they do not agree that knowledge includes or is limited to both theoretical and practical knowledge. The definition of wisdom to understanding or to justified beliefs instead of justified true belief that is knowledge is another difference. In addition to all this, the definition of wisdom to virtue, due to its variety and complexity, is another thing that makes the definition of wisdom more difficult. Linking the discussion of wisdom with the characteristics of the sage in contemporary philosophical literature due to the various debates that have been made about the necessity of each of the components of knowledge and action further obscures the exact meaning of wisdom. While analyzing the various definitions offered by contemporary analytical philosophers on the nature of wisdom, the present article explains the relationship between wisdom and knowledge; knowledge as a necessary and sufficient condition for wisdom, a necessary but not sufficient condition, and neither necessary nor sufficient condition. Then, wisdom is considered an intellectual or epistemic virtue and a necessary condition for acquiring knowledge. After evaluation, it shows that although among the proposed states, the first state with special conditions can better express the definition of wisdom than the others, wisdom has a meaning beyond propositional knowledge. Finally, it emphasizes the importance and necessity of a more accurate explanation of this phenomenon.</div> حکمت نظری,حکمت عملی,معرفت نظری,معرفت عملی,فضیلت عقلی, Theoretical Wisdom,Practical Wisdom,Theoretical Knowledge,Practical Knowledge,Intellectual Virtue, 173 184 http://jpt.modares.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-58256-1&slc_lang=fa&sid=6 Z. Khazaei زهرا خزاعی z-khazaei@qom.ac.ir 1003194753284600240501 1003194753284600240501 Yes Department of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Theology, University of Qom, Qom, Iran گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه قم، قم، ایران